Norwegian version of this page

Kardom-Kardi Lapen Kithi-Kejang

Karbi atum akai along ke phusar-phisar nang kethan Karbi keplang a phurkimo, varmon lapen arnam pen ahirjume pen si rengdok-rengni pen do pon bomlo.

Lodepi Ka-et Ronhangpi, Kharhalang, Khalang Rongphar arong,Langlokso, ahir kevang ahut, alangli kithi tang atum pen chingkibom ahut amohor

Lodepi Ka-et Ronhangpi, Kharhalang, Khalang Rongphar arong,Langlokso, ahir kevang ahut, alangli kithi tang atum pen chingkibom ahut amohor. Mohor: © Elisabeth Medbøe. 

Karbi akhai ke Hemphu-Mukrang aso. Arnam atum ke sining angsong si kedo pusi hako pen ta chethan. Lason thak-thak si Hemphu lapen a ingjirpi Rasinja ta sining angsong pensi pirthe nang sun si karbi atum long vang lo. Mukrang ke ahokpet ke pirthe along kedo amunit bon sita alangli abang Rasinja pen Adam Asar ingthur si chepangri lo; laso aphi ke alangli ta sining angsong dun jui lo. Sining angsong along arnam akaprek a Arnam atum ta do rappet lo. Arnam keso puta karbi atum ke ke kroi do. Ahavar tin ta a Arnam doreplo lapen laso a Arnam atum si a methang a havar ke kacheraihom. Akeme ta do lapen akehengno ta do.

Image Series: Ritual

Karjong ke pirthe che-o et lo te chom arong si chele dam po. La ke pithe pen sining angbong si dolo. Karjong aphan ke kardom-kardi ahut a maan-peng pi pon oh.

ritual karbo
The people of the village are gathered around Lodepi during the ritual. They can ask questions and receive answers from the spirits through Lodepi. Mohor: © Elisabeth Medbøe.

Karbi atum ke emen chivang un lapen karjong k chom arong si chele ji. Munit chevoi et lo te akarjong abang pirthe pen che o bup aphi ke chom-rongso along le daam po; laso aphi chomangkan pa do tang et si chom-rongsopi (Chomkuru arong) along le dun po. Chomangkan ahut ke kithi tang atum aphan arhi si akarjong aphan chom-rongsopi an ja dun po. Hem isi vet atum aphan k arhi rappet ta do oh athe chomangkan ke pachun aphan ke kachisik nangji ason do pik lapen ador ta so dak. Laso adihu ke chepho-chero, chini-chethek, rongber-rongthak anta che parju lap po. Chomangkan kepachun aphan ke ni thom an nang kok athe charhepi atum kithi tang akarjong aphan chom arong an kepa-le dunji aphan akaprek-kaprek a tovar ja dun nangji lapen langroi ta pa-par dun nangji; la an si bang chom arong asor atum tovar ebeng akarjong aphan nang chingthum ji.  

Charhepi Kanam Beypi. Alangli ke Borpung asor.
Charhepi Kanam Beypi. Alangli ke Borpung asor. Labangso amohor ke alangli kecharhe alun along peh-ri angdeng alun nangkelun pi ahut. Alangli a kuru aphan maan peng pu et si melitumphan kecharhe alun nang kilun pi athe kecharhe ke arleng kithi kali te kartang. Mohor: © Elisabeth Medbøe.

Laso ahut si Klengsarpo abang jambili athon parphang si rong arisomar aphan ja ponpo, klengdun abang ke sirko si ot dun po. Laso aphi si rongber-rongthak lapen akaprek-kaprek adim pen nang kachetongdun a okarjang lapen risomar atum nimso rung ji. Laso kekan ahut ta amethang akur hijab ke kaan rap kertang.

Jambili Athon aphuchong anat
Jambili Athon aphuchong anat. UEM46968. Mohor: © Elisabeth Medbøe,1992.

Jambili Athon ke bengwoi a theng pi pen si bonda chot. Jambili Athon along athak si ke vojaru si kepardon. Karbi atum aphan ke vojaru henlo vo atum a recho, laso aber kepardon vo jon pho ke karbi kur pho aphan si hok dam lo. Jambili Athon ke karbi atum kithi-kejang a ron barim angthek lo.

Museum of Cultural History atum along Jambili Athon ta do(object 46968). Labangso a jambili athon ke 1993 aningkan si kabonda. Jambili Athon kabonda aphan ajahak a sai kelem nangji do lapen kado-kave ke bonda no. Labangso a jambili athon kesemar ahut ta rong asar aphan pachini et aphi an si ke pa soi. Lapen Norway adet an ponji pu chini paka si nang kelo dun.

Jambili Athon ke karbi atum isi angthek cheplang det lo. Karbi akhai ke non si chingtur dun bom lang. Non riso-ejang lapen kethek-kere atum lasi khai abolon kepado verji lapen la-an sose pachingthurji aphan ke khai a jutang ingtum pame nangji.

Sirko ke object 46967.

Lodepi atum ke ahir ke vang pen kithi tang akarjong atum pen ta chingki thek. Munit kereng lapen karjong atum aphan kapachingki atum lo. Lason thak-thak si Langlokso along inut a Lodepi ke a lokhai akarjong pen si kachingki. Lodepi abang lun-lun pen ahir vangpo laso aphi ke adung arai kedo atum kopi ne karjudunji lapen pi ne lamthe chethanji Ning kehang atum ta arju dun pen than dun me. Karju dunji aning hang abang ke Lodepi adung si ingni dun nang po ing ke Lodepi abang hulaso abang aphan Ari kali te abang along ot po.

Bongkrok ke so karbi atum ajat asai keklem along ta ke en si ke-ong. Object 46965 a-k lapen 46966 a-c lang ik tha.

Adam Asar ahut ta bong ke kenangsot. Simsap nang kibi ahut pen chenglok mo pangri-pangdon ahut anta nang kok. Bong Arlo ke horlang kalite hor arak si ke thai.

Chojun/Barithe karkli arkli bom ahut a mohor, Tarabasa 2020
Chojun/Barithe karkli arkli bom ahut a mohor, Tarabasa 2020. Mohor: © Elisabeth Medbøe.

Karbi Atum Seh-Karkli Cheng Atomo

Libon Kropi has written down the story and practice in her family about performing Seh-Karli.

Hemphu pen Rasinja jir chikle arnisi sining angsong pen pirthe nang sun lo ang ke karbi arong along nang le lo. Rong a sar abang ahem si boha kechak po pusi hang pon lo. Amat Hemphu abang pulo “ Ne nang hem nang dunji bonsita nephan hem nang Kim pi nangji.” Rong asor atum cherap pen si hem kim patangpi lo, tang et aphi puthot hang dam lethot lo. Laso ahut abang ke Hemphu abang pulo “hem ki-kim ahut nangtum kar kan ta doji lapen a hormu ta habit pen si kevan apot arbung-arphe pangthir nangji.” Amat rong asor atum ta kroi si Hemphu aphan “tang te arbung-arphe kepangthir aphan ke kopilo keklem nang po?” Hemphu abang pulo “vo along ejon van noi” Hemphu henlo vo kehang cheng abang lahenlo alangli aphan ke vo-hangpo puta pu. Rong asor atum abang vo van pilo, laso aphi si arbung-arphe kapangthir a seh karkli abang than tekang lo so karbi arat aphan. Seh-karkli kacharli dun cheng abang amen ke Sum pu henlo. Seh-karli ke ajat-jat ase ta do;Pini arni anta so karbi arat atum ke cho-charkli cho-phejo si rengdok rengni pen dolo.

Menang an a sai Pini karbi akhai along kedo ke arnam pensi kevang. Jutang pen danglok akaprek-kaprek a sai ta arnam nang kanghon ajoine si kelong dun lo.

Arnam pen kaike ta hirjume padoverji aphan karbi atum hako phusar-phisar ahut pen ajahak asai klem pon ver. Athe karbi atum a jutang ke lun tomor pen si kangthun.

Hem Angtar karkli ke ningkan esek pen hem isi aphan si karkli. Labangso a seh ke hem ke raikom pi a arnam Peng aphan Pangong si ahirjume hang po. Lason thak thak si ningkan esek along akaprek-kaprek a sai aphan akaprek-kaprek a seh arkli po. Arnam pharo, Hemphu avur hai arkli po.

Rongker ke rong-isi aphan rengdok-rengni pen kachoklem-chodam, ok-pran mesenji aphan si arkli pon po. A rongtin ta rongker ke charkli rep po. Karli ahut a Arnam tim aphanta adovan do rep po. Thengpi-thengso ta varmon pen kepa mesenji aphan arkli pon po.

Tirim Kangduk ke kithi tang atum aphan kachongduk aphan lo. Labangso ahut ke hem isi along kithi tang atum aphan han-an, horlang-horpo, peh-ri hai-hui pajir pen chongduk si hem isi aphan hirjume chohang dun po. Loh along si anutin aphan Avan dengpisi hor-ok ta hor pi po. Laso a loh along miso, bitu hai-hui nang bon lo pulo te karjong si nang kecholo pusi hok ponpo.

By Elisabeth Tamuly Medbøe, Libon Kropi
Published June 4, 2025 5:57 PM - Last modified Dec. 8, 2025 11:12 AM